Mevlana Celaleddin Rumi Kimdir?

Mevlana Celaleddin Rumi Kimdir?

Mevlana Celaleddin Rumi kimdir sorusunun cevabı, sadece Türk edebiyatını değil, tüm dünya düşünce tarihini ilgilendirir. 30 Eylül 1207 tarihinde bugünkü Afganistan sınırları içindeki Belh şehrinde doğan Mevlana, 13. yüzyılın en büyük mutasavvıf, düşünür ve şairlerinden biridir. Ailesiyle birlikte çeşitli göçlerin ardından Anadolu'ya, Konya'ya yerleşmiş ve ömrünün büyük bölümünü burada geçirmiştir. "Mevlana" unvanı "efendimiz", "Rumi" ise Anadolu'da (Diyar-ı Rum) yaşaması nedeniyle ona verilmiştir.

Sevgiyi, hoşgörüyü ve insanın iç yolculuğunu merkeze alan öğretisi, yüzyıllar boyunca farklı kültürlerden insanları etkilemiştir.

Hayatı ve Eserleri

Babası, dönemin önemli âlimlerinden Bahaeddin Veled'dir. Mevlana iyi bir eğitim alarak genç yaşta saygın bir âlim ve müderris olmuştur. Hayatının dönüm noktası, gezgin derviş Şems-i Tebrizi ile karşılaşmasıdır. Bu dostluk, onun düşünce dünyasını derinden değiştirmiş; ilim adamı kimliğinden coşkun bir aşk şairi ve mutasavvıf kimliğine geçişini sağlamıştır. 17 Aralık 1273'te Konya'da vefat etmiş; ölüm gününü sevgiliye, yani Allah'a kavuşma olarak gördüğü için bu gece "Şeb-i Arus" (düğün gecesi) olarak anılır.

Başlıca eserleri şunlardır:

• Mesnevi: Yaklaşık yirmi altı bin beyitlik, tasavvufi öğretileri hikâyeler aracılığıyla anlatan başyapıtı.
• Divan-ı Kebir: Coşkun aşk şiirlerinin toplandığı büyük divanı.
• Fîhi Mâ Fîh: Sohbetlerinin derlendiği mensur eseri.
• Mecâlis-i Seb'a: Yedi vaazından oluşan eseri.
• Mektûbât: Çeşitli kişilere yazdığı mektupların derlemesi.

Mevlana'nın öğretisinin temelinde, ayrım gözetmeyen bir sevgi ve herkesi olduğu gibi kabul eden bir hoşgörü anlayışı yatar. Ölümünden sonra oğlu Sultan Veled'in katkılarıyla kurulan Mevlevilik tarikatı, sema törenleriyle onun düşüncesini canlı tutmuştur. Konya'daki türbesi günümüzde dünyanın dört bir yanından gelen ziyaretçileri ağırlamakta; sözleri ve şiirleri birçok dile çevrilerek okunmaya devam etmektedir.