İbn Haldun Kimdir?

İbn Haldun Kimdir?

İbn Haldun kimdir denildiğinde akla, tarih biliminden sosyolojiye uzanan yeni bir disiplinin temellerini atan dâhi bir düşünür gelir. Tam adı Ebû Zeyd Abdurrahman bin Muhammed bin Haldun olan âlim, 1332 yılında Tunus'ta köklü bir ailede doğdu. Toplumların doğuşunu, gelişmesini ve yıkılışını bilimsel yöntemlerle açıklamaya çalışan ilk düşünürlerden olduğu için modern sosyolojinin babası sayılır. Onun ortaya koyduğu 'umran ilmi', toplum bilimlerinin habercisi olmuştur.

Hayatı ve Eserleri

İbn Haldun, hayatı boyunca Tunus, Fas, Endülüs ve Mısır gibi farklı coğrafyalarda devlet adamlığı, kadılık ve elçilik gibi görevlerde bulundu. Siyasi çalkantılar içinde geçen bu deneyimler, toplum ve devlet üzerine derin gözlemler yapmasını sağladı. Bir süre inzivaya çekilerek dünyaca ünlü eseri 'Kitâbü'l-İber'in giriş bölümü olan 'Mukaddime'yi kaleme aldı. Bu eserde tarihin yalnızca olayların aktarımı olmadığını, toplumsal yasalara dayandığını savundu. 'Asabiyet' (toplumsal dayanışma duygusu) kavramıyla devletlerin neden kurulup yıkıldığını açıkladı. 1406 yılında Kahire'de vefat etti. Düşünceleri, hem Doğu hem de Batı düşünce dünyasını yüzyıllar boyunca etkilemiştir.