Mevlâna Celâleddin Rûmî Kimdir?
Şair, Mutasavvıf, Düşünür · 1207, Belh (Afganistan)
Mevlâna, 13. yüzyılda yaşamış ve Mesnevî başta olmak üzere kaleme aldığı eserlerle dünya edebiyatını derinden etkileyen büyük bir İslam mutasavvıfı ve şairidir. Konya'da kurduğu Mevlevî tarikatı, sema ayiniyle birlikte UNESCO'nun somut olmayan kültürel miras listesine girmiştir.
Mevlâna kimdir sorusu, yüzyılları aşan bir aşk ve bilgelik yolculuğuna davet eder insanı. Tam adıyla Mevlâna Celâleddin Muhammed Rûmî, 30 Eylül 1207'de bugünkü Afganistan sınırları içindeki Belh şehrinde dünyaya gelmiştir. Ailesiyle birlikte uzun bir göç yolculuğunun ardından Anadolu'ya ulaşan Mevlâna, ömrünün geri kalanını Konya'da geçirmiş ve burada vefat etmiştir.
Şems-i Tebrîzî ile Dönüşüm
Mevlâna'nın hayatındaki en büyük kırılma noktası, 1244 yılında gezgin derviş Şems-i Tebrîzî ile karşılaşmasıdır. Bu buluşma onu bambaşka bir insan hâline getirmiş; içindeki şair ve mistik ruhu açığa çıkarmıştır. Şems'in ölümünün ardından duyduğu derin yası şiirlerine döken Mevlâna, Divan-ı Kebir'deki en güçlü dizelerini bu dönemde yazmıştır.
- Mesnevî: Altı ciltten oluşan, aşk, hikmet ve irfanı konu alan şaheser
- Divan-ı Kebir: Şems'e duyulan özlemle yazılmış binlerce gazel ve rubai
- Fîhi Mâ Fîh: Sohbet ve düşüncelerinden derlenen nesir eser
- Mecâlis-i Seb'a: Yedi vaazdan oluşan konuşmaları
Mevlâna'nın şiirlerinde ön plana çıkan tema evrensel sevgi ve hoşgörüdür. Hangi dinden, dilden ya da ırktan olursa olsun tüm insanları kucaklayan bu anlayış, onu günümüzde dünya genelinde en çok okunan şairlerden biri yapmaktadır. Eserleri İngilizce başta olmak üzere onlarca dile çevrilmiş ve milyonlarca okuyucuya ulaşmıştır.
Mevlâna'nın Mirası: Sema ve Mevlevîlik
Mevlâna'nın kurduğu Mevlevî tarikatı, sema (dönerek yapılan ritüel dans) geleneğiyle birlikte UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer almaktadır. Her yıl Aralık ayında Konya'da düzenlenen Şeb-i Arûs (Vuslat Gecesi) törenleri, dünyadan binlerce ziyaretçiyi ağırlamaktadır. Mevlâna, 17 Aralık 1273'te Konya'da hayata gözlerini yummuştur.
İlgili içerikler: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mevlana Celaleddin Rumi, Yunus Emre ve biyografi rehberi.
Sıkça Sorulan Sorular
Mevlâna'nın Mesnevî'si kaç beyitten oluşmaktadır?
Mesnevî, altı cilt hâlinde yaklaşık 25.700 beyitten oluşan devasa bir eserdir.
Mevlâna neden Konya ile özdeşleşmiştir?
Mevlâna, hayatının büyük bölümünü Konya'da geçirmiş, burada vefat etmiş ve türbesi bu şehirde bulunmaktadır; Konya onu hem kültürel hem de ruhsal açıdan benimsemiştir.
Sema töreni ne anlama gelmektedir?
Sema, Mevlevî dervişlerin dönerek yaptıkları bir ibadet ve meditasyon ritüelidir; Allah'a kavuşma ve benliği yok etme sembolizmi taşımaktadır.
İlgili Biyografiler
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.