Veto Nedir?
Veto, bir kararın ya da yasanın yürürlüğe girmesini engelleme yetkisine sahip kişi ya da kurumun bu kararı reddetmesidir.
Veto Nedir?
Veto nedir sorusu, anayasal ve uluslararası sistemlerde bir kararın kabul edilmesini tek başına durdurabilme yetkisini ifade eder. Latince 'yasaklıyorum' anlamına gelen veto, çoğunlukla devlet başkanlarına ve belirli uluslararası organların üyelerine tanınan bir denge ve denetim mekanizmasıdır. Bir cumhurbaşkanı, parlamentonun çıkardığı bir yasayı uygun bulmazsa onu yeniden görüşülmek üzere geri gönderebilir; bu, yürütmenin yasama üzerindeki frenleyici gücünü gösterir. Veto, yetkilerin tek elde toplanmasını önleyerek erkler ayrılığı ilkesini güçlendirir. Ancak aşırı kullanımı, kurumlar arası tıkanmalara ve yönetim krizlerine de yol açabilir.
Özellikleri ve Örnekleri
Veto yetkisinin temel özellikleri engelleyicilik, kişiye ya da kuruma özgü olması ve dengeleyici işlevidir. Başlıca türleri şöyledir:
- Mutlak veto: kararı kesin olarak durduran yetki.
- Geciktirici veto: kararı yeniden görüşülmek üzere geri gönderme.
- Cep vetosu: belirli sürede imzalanmayarak yasanın düşmesi.
Örneğin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesi (ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık) herhangi bir karar tasarısını tek başına veto edebilir. ABD'de başkan, Kongre'nin kabul ettiği yasaları veto etme yetkisine sahiptir.
Sıkça Sorulan Sorular
Veto kararı kesin midir?
Veto türüne göre değişir; geciktirici vetoda parlamento yeterli çoğunlukla vetoyu aşabilirken, mutlak vetoda karar kesin olarak engellenir.
Birleşmiş Milletler'de veto hakkı kimlere aittir?
Veto hakkı yalnızca BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesine aittir; bu üyelerden birinin olumsuz oyu kararın geçmesini engeller.