Tevekkül Nedir Nedir?

Tevekkül nedir sorusu, İslam'ın en yanlış anlaşılan kavramlarından birine ışık tutar. Arapça "vekele" kökünden gelen tevekkül; bir işin takibini, görülmesini veya çözümünü başkasına havale etmek anlamında kullanılır. Dini terminolojide ise gerekli gayreti gösterdikten sonra sonucu Allah'a bırakmak demektir. Bu tanım, tevekkülü tembellik ve pasiflikle karıştıran yanlış anlayışları doğrudan çürütür.

Gerçek Tevekkülün Unsurları

İslam alimleri, gerçek tevekküldeki sırayı şöyle açıklar:

• Çalışmak ve tedbir almak: Önce insan elinden geleni yapar; bu bir vecibedir.
• Dua etmek: İlahi yardım ve başarı için Allah'a yönelmek tevekküle hazırlık sağlar.
• Sonucu bırakmak: Tüm gayretin ardından sonucu Allah'ın takdirine terk etmek asıl tevekkülü oluşturur.
• Razı olmak: Gelen sonuca sabır ve rızayla karşılık vermek tevekküldeki son halkadır.

Tevekkülün Yanlış Anlaşılması

"Deveni bağla, sonra tevekkül et" hadisi, tevekkülün en sık başvurulan pratik tanımıdır. Bu söz; tevekkülün gerekli önlemleri almayı dışlamadığını, aksine önce tedbir sonra teslimiyeti içerdiğini açıkça gösterir.

Tarih boyunca bazı çevreler tevekkülü yanlış yorumlayarak çalışmaktan kaçınmak için kullanmıştır. Oysa İslam'ın tevekkül anlayışı; aktif çaba ile derin güvenin buluştuğu bir ruhsal olgudur. Sonuca değil sürece odaklanmayı öğreten bu anlayış, modern psikolojinin de onayladığı sağlıklı bir zihin tutumunu tarif eder.

Tasavvufta tevekkül, en yüksek makamlardan biri kabul edilir. Sufiler, gerçek tevekküldeki kişinin tıpkı cenaze yıkayıcısının elindeki ölü gibi; yani tamamen Allah'ın iradesine teslim olmuş biçimde yaşaması gerektiğini söyler. Bu makama ulaşmak, uzun bir ruhsal yolculuğun meyvesidir.

İlgili içerikler: Tevekkül, Tevekkül Ne Demek ve sözlük ana sayfası.