Temyiz Nedir?
Temyiz, ilk derece ve istinaf mahkemelerince verilen kararların hukuka uygunluğunun denetlenmesi amacıyla Yargıtay'a başvurulan olağan bir kanun yoludur. Bu yolla kararlardaki hukuki hataların giderilmesi amaçlanır.
Temyiz Nedir?
Temyiz nedir sorusunun cevabı, yargısal denetim mekanizmasının önemli bir parçasını oluşturur. Temyiz, mahkemelerce verilen kararların maddi olaya değil, hukuka uygunluk yönünden Yargıtay tarafından incelenmesini sağlayan olağan bir kanun yoludur. Temyiz incelemesinde, kararın usul ve esas bakımından kanunlara uygun olup olmadığı değerlendirilir; kural olarak yeniden delil toplanmaz ve tanık dinlenmez. Bu yönüyle temyiz, hukukun yeknesak biçimde uygulanmasını sağlayan bir üst denetim aracıdır.
Özellikleri ve Örnekleri
Temyiz yolunun belirli koşulları, süreleri ve sınırları bulunur. Temyizin başlıca özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Yalnızca hukuka aykırılık iddialarının incelenmesi,
- Belirli bir ceza miktarının üzerindeki kararlarda başvurulabilmesi,
- Yasal süre içinde dilekçeyle başvurma zorunluluğu,
- Yargıtay'ın kararı onama, bozma ya da düzelterek onama yetkisi.
Örneğin, istinaf mahkemesinin verdiği bir mahkûmiyet kararında usul kurallarına aykırılık bulunduğunu düşünen taraf, süresi içinde temyiz başvurusunda bulunur. Yargıtay, dosyayı inceleyerek hukuka aykırılık tespit ederse kararı bozar ve dosyayı yeniden görülmek üzere ilgili mahkemeye gönderir. Böylece adil yargılanma hakkı güvence altına alınmış olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Temyiz ile istinaf arasındaki fark nedir?
İstinaf, hem maddi olayı hem de hukuki yönü inceleyerek gerektiğinde yeniden yargılama yapan ikinci derece denetimdir. Temyiz ise yalnızca kararın hukuka uygunluğunu denetler; olayın esasına yeniden girmez ve kural olarak delil değerlendirmesi yapmaz.
Her karar temyiz edilebilir mi?
Hayır, her karar temyize tabi değildir. Kanunda belirlenen ceza miktarının altında kalan ya da kesin nitelikteki bazı kararlar temyiz edilemez. Temyiz edilebilirlik sınırı, suçun türüne ve hükmedilen cezaya göre yasayla belirlenir.