Pozitivizm Nedir?
Pozitivizm, geçerli bilginin yalnızca gözlemlenebilir olgulara ve bilimsel yönteme dayanması gerektiğini savunan felsefi akımdır. Metafizik ve doğaüstü açıklamaları reddeder.
Pozitivizm Nedir?
Pozitivizm nedir sorusunun yanıtı, gerçek ve geçerli bilginin yalnızca deneyimle doğrulanabilen olgulardan ve bilimsel yöntemden elde edilebileceğini savunan olguculuk öğretisinde yatar; bu akıma göre gözlem ve deneyle sınanamayan metafizik iddialar bilgi değeri taşımaz. Auguste Comte tarafından sistemleştirilen pozitivizm, insan düşüncesinin teolojik ve metafizik aşamalardan geçerek pozitif (bilimsel) aşamaya ulaştığını ileri sürer. Comte, toplumu da doğa bilimleri gibi yöntemlerle inceleyen sosyolojinin kurucusu sayılır. Pozitivizm, bilimin ilerlemeci ve evrenselci bir dünya görüşünü temsil eder.
Özellikleri ve Örnekleri
Pozitivizm, bilgiyi yalnızca somut, ölçülebilir ve doğrulanabilir verilere dayandırır. Başlıca özellikleri şunlardır:
- Yalnızca gözlemlenebilir olguların bilgi kaynağı sayılması
- Metafizik ve doğaüstü açıklamaların reddi
- Bilimsel yöntemin tüm bilgi alanlarına uygulanması
- İnsan düşüncesinin üç hâl yasasıyla açıklanması
Örneğin bir toplumsal olgunun istatistiksel verilerle ölçülerek incelenmesi, pozitivist yöntemin tipik bir uygulamasıdır. Comte'un dini ve metafizik açıklamaları bir kenara bırakarak toplumu gözlemlenebilir yasalarla açıklamaya çalışması da olguculuğun somut bir örneğidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pozitivizmin kurucusu kimdir?
Pozitivizmi sistemli bir felsefe olarak kuran ve adlandıran düşünür Auguste Comte'tur; aynı zamanda sosyolojinin de kurucusu olarak kabul edilir.
Pozitivizm neden metafiziği reddeder?
Pozitivizme göre metafizik iddialar gözlem ve deneyle doğrulanamadığı için bilgi değeri taşımaz; geçerli bilgi yalnızca olgulara ve bilimsel yönteme dayanmalıdır.