Plato Nedir?
Plato, akarsular tarafından derince yarılmış, çevresine göre yüksekte yer alan geniş ve düz yer şeklidir. Ovaya benzese de yüksekte bulunması ve vadilerle yarılmasıyla ondan ayrılır.
Plato nedir sorusu, yeryüzü şekillerini öğrenirken sıkça karşımıza çıkar. Plato, deniz seviyesinden yüksekte bulunan, üzeri genellikle düz ya da hafif dalgalı ve akarsu vadileriyle derince yarılmış geniş düzlüklerdir. Yayla olarak da adlandırılan platolar, yükseklikleri nedeniyle ovalardan farklı bir görünüm ve iklim sunar.
Plato nedir ve nasıl oluşur?
Platolar farklı süreçlerle oluşabilir. Bazıları yer kabuğunun toptan yükselmesiyle, bazıları lav örtülerinin geniş alanlara yayılmasıyla, bazıları ise aşınma sonucu çevresindeki yüksek alanların alçalmasıyla meydana gelir. Akarsular zamanla bu yüzeyleri derin vadilerle parçalayarak platonun tipik yarık görünümünü oluşturur.
Plato Türleri
- Aşınım platoları: Aşınmayla oluşan düzlükler
- Volkanik platolar: Lav örtüleriyle kaplanan alanlar
- Karstik platolar: Kireç taşının çözünmesiyle şekillenen yüzeyler
Türkiye platolar bakımından zengin bir ülkedir; Erzurum-Kars Platosu, Obruk Platosu ve Cumra Platosu bunlardan bazılarıdır. Platolar genellikle hayvancılık, yaylacılık ve tahıl tarımı için elverişli alanlardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Plato ile ova arasındaki fark nedir?
Ovalar deniz seviyesine yakın alçak düzlüklerdir; platolar ise çevresine göre yüksekte yer alır ve akarsu vadileriyle derince yarılmıştır. Yükseklik ve yarılma platoyu ovadan ayıran temel özelliklerdir.
Türkiye'de hangi platolar bulunur?
Türkiye'de Erzurum-Kars Platosu, Obruk Platosu, Cumra Platosu ve Haymana Platosu gibi pek çok plato bulunur. Bu alanlar yaylacılık ve tahıl tarımı açısından önemlidir.