Mütevazı Nedir?
Mütevazı, sahip olduğu başarı, makam ya da imkânlarla övünmeyen, kendini olduğundan büyük göstermeyen, alçakgönüllü kişi ya da tutum anlamına gelen bir sıfattır.
Mütevazı Nedir?
Mütevazı nedir sorusunun yanıtı, en yalın hâliyle alçakgönüllü olmak demektir. Mütevazı bir insan, elde ettiği başarıyı, sahip olduğu serveti veya bilgiyi öne çıkarmaz; başkalarını küçümsemez ve kendini olduğundan üstün göstermeye çalışmaz. Kelime, Arapça kökenli olup dilimize yerleşmiştir ve hem kişiler hem de yaşam tarzı, ev, davet gibi nesneler için kullanılabilir. Örneğin "mütevazı bir ev" denildiğinde gösterişten uzak, sade bir yaşam alanı kastedilir.
Bu kavram, kibrin ve böbürlenmenin karşıtı olarak değerlendirilir. Mütevazı davranış, toplumsal ilişkilerde güven ve saygı uyandırır. İnsan ne kadar bilgili veya başarılı olursa olsun, bunu bir üstünlük aracı hâline getirmediğinde mütevazı kabul edilir.
Özellikleri ve Örnekleri
Mütevazı kişilerin belirgin bazı ortak özellikleri vardır. Bu özellikler, hem iş hayatında hem de günlük ilişkilerde kendini gösterir.
- Başarılarını abartmadan, sade bir dille anlatır.
- Övgüyü kabul ederken "hep birlikte başardık" gibi paylaşımcı bir tutum sergiler.
- Başkalarının fikirlerini dinler, kendi görüşünü dayatmaz.
- Maddi imkânlarını gösteriş için kullanmaz; sade bir yaşamı tercih edebilir.
- Hata yaptığında bunu kabul etmekten çekinmez.
Örnek cümleler kavramı somutlaştırır: "Onca ödüle rağmen son derece mütevazı kaldı." veya "Mütevazı bir bütçeyle güzel bir tatil planladık." Doğru yazımı sıkça karıştırılır; kelimenin sonunda düzeltme işareti taşıyan ince ünlü değil, kalın "ı" harfi bulunur ve "mütevazi" değil "mütevazı" biçiminde yazılır. Mütevazı olmak, zayıflık değil; aksine güçlü bir karakterin ve içsel olgunluğun göstergesi sayılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Mütevazı mı mütevazi mi doğru yazılışıdır?
Türk Dil Kurumu'na göre doğru yazılış "mütevazı" biçimindedir; sözcük kalın "ı" ünlüsüyle biter. "Mütevazi" yazımı ise "paralel, koşut" anlamına gelen ayrı bir kelimedir.
Mütevazı olmak ile çekingen olmak aynı şey midir?
Hayır. Mütevazı kişi kendine güvenir ama bununla övünmez; çekingen kişi ise sosyal ortamlarda kaygı duyup geri çekilir. İkisi farklı ruh hâllerini ifade eder.