Kismet Nedir Nedir?

Kismet nedir sorusu, özellikle Türk kültüründe sıkça sorulan ve derinlikli bir anlam taşıyan bir sorudur. Arapça "kısme" yani bölme, paylaştırma kökünden gelen kismet; Allah'ın her kul için takdir ettiği pay, hisse ve alınyazısını ifade eder. Batı dillerine de geçmiş olan bu sözcük, evrensel bir kader anlayışının simgesi haline gelmiştir.

Kismetin Dini ve Kültürel Anlamı

İslam dininde kismet, kader inancının bir yansımasıdır. Her insanın dünyaya gelirken rızkının, eşinin, mesleğinin ve ömrünün belirlendiğine inanılır. Bu inanç sistemi, kişiyi hem çaba göstermeye hem de sonucu Allah'a bırakmaya teşvik eder. Kismet inancı, insanı kıskanmaktan uzaklaştırır; zira herkesin payı ayrıdır ve başkasına ait olan hiçbir şey kişinin elinden alınamaz.

Halk kültüründe kismet özellikle evlilik konusunda sıkça kullanılır. "Kısmetse olur", "kismet açılması" gibi ifadeler bu bağlamda yaygındır. Evlilik için yapılan hayırlı dualar da çoğunlukla kismetin açılmasına yönelik niyaz içerir.

Kismet ve Tevekkül İlişkisi

• Kismet inancı, insanı sonuçlara takılı kalmaktan kurtarır.
• Tevekkül; çalışıp çabaladıktan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır.
• Kismet, tembelliği değil, bilakis azmi ve duayı besler.
• Her insanın kismetinin farklı olması, toplumsal çeşitlilik ve adaleti simgeler.

Tasavvuf düşüncesinde kismet, ilahi sevginin ve lütfun bir tezahürü olarak görülür. Allah'ın kuluna verdiği her şey bir lütuf, vermediği şey ise imtihan vesilesidir. Bu nedenle sufiler, kismetlerine razı olmayı en yüksek manevi olgunluk işaretlerinden biri kabul eder.

Günümüzde kismet kavramı kimi zaman yanlış anlaşılarak pasifliği meşrulaştırmak için kullanılsa da İslam'ın özündeki anlayış çok farklıdır: Kismet, çalışmadan beklenen bir şans değil; emek ve duanın ardından kabul edilen ilahi takdirdir.