Kader Ne Demek Nedir?
Kader, Allah'ın sonsuz ilmiyle geçmiş, şimdiki ve gelecekteki her şeyi bilmesi ve bu bilgiye uygun olarak evrende gerçekleşecek olayları ezelden takdir etmesidir; İslam imanının altı şartından biridir.
Kader ne demek sorusu, insanlığın varoluşsal sorularının tam merkezine dokunur. İslam'ın inanç esasları arasında yer alan kader, Arapça 'ölçmek, biçmek, belirlemek' kökünden gelir ve Allah'ın her şeyi ezelden bilip takdir etmesi anlamını taşır. Kaza ile birlikte ele alındığında 'kaza ve kader' çifti, İslam'daki ilahi iradenin kapsamını ifade eder.
Kader İnancının Temel Unsurları
- İlim: Allah'ın geçmiş, gelecek ve şimdiki her şeyi eksiksiz bilmesi.
- Kitabet: Bu bilginin Levh-i Mahfuz'a yazılmış olması.
- İrade: Allah'ın dilemesi ve takdir etmesi.
- Halk: Allah'ın takdir ettiği her şeyi yaratması.
Kader ve İnsan İradesi
Kader inancında en çok sorulan soru şudur: Eğer her şey önceden belirlenmiş ise, insan iradesinin anlamı ne kalır? İslam alimleri bu soruya şu şekilde yanıt verir: Allah, insanın özgür iradesiyle yapacağı seçimleri bilir; ancak bu bilgi, insanı o seçimi yapmaya zorlamamaktadır. Yani Allah'ın önceden bilmesi, insanı belirli bir yola mecbur kılmaz.
Kader inancı, doğru anlaşıldığında insana hem sorumluluk hem huzur verir. Kendi elinde olmayan şeylerde aşırı üzüntüye kapılmamayı, elindeki imkânları ise azami özenle kullanmayı öğretir. Hz. Peygamber (s.a.v.), 'Güçlü ol, çalış, gevşeme; bir şey başına gelirse Allah'ın takdiri böyleydi de' buyurarak kaderin tembelliğe gerekçe yapılmaması gerektiğini vurgulamıştır.
İlgili içerikler: Kaza ve Kader ve sözlük ana sayfası.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaza ile kader arasındaki fark nedir?
Kader, Allah'ın her şeyi ezelde takdir etmesidir. Kaza ise bu takdirin zaman içinde fiilen gerçekleşmesidir. Kaza, kaderin hayata geçmiş hâli olarak tanımlanabilir.
Kötü olaylar da kader midir?
Evet. İslam'a göre hastalık, afet veya zorluklar da ilahi takdirin parçasıdır. Ancak bu durum, insanın önlem almamasını ya da başkalarına zarar vermesini meşru kılmaz.
Kader inancı insanı tembelliğe iter mi?
Hayır. Doğru anlaşılan kader inancı; çalışmayı, sebep-sonuç ilişkisine riayet etmeyi ve her türlü gayreti teşvik eder. Sonucu Allah'a bırakmak, çabayı ortadan kaldırmaz.