Haciz Nedir Nedir?
Haciz, icra takibi sürecinde borcunu ödemeyen kişinin mal ve alacaklarına, devlet adına icra dairesi tarafından el konularak bunların paraya çevrilmesi işlemidir.
Haciz nedir sorusu, borç ilişkilerinde karşılaşılan hukuki süreçler arasında en fazla merak uyandıran konulardan biridir. Haciz, icra dairesinin borçlunun mal varlığına hukuken el koyarak alacaklının alacağını güvence altına alması işlemidir. Haciz yalnızca icra dairesi tarafından uygulanabilir; alacaklı bizzat borçlunun malına el koyamaz.
Hangi Mallara Haciz Konulabilir?
Haciz uygulanabilecek mal ve değerler şunlardır:
- Taşınmazlar (arsa, ev, iş yeri)
- Araçlar ve diğer taşınır mallar
- Banka hesaplarındaki para ve mevduatlar
- İşyerindeki ticari mallar ve ekipmanlar
- Maaş ve ücretlerin dörtte biri (tamamı haczedilemez)
Ancak bazı mallar haczedilemez. Borçlunun temel geçimini sağlayan eşyalar, mesleki araç gereçler ve yasal sınırın altında kalan maaş miktarı hacze konu olamaz. Bu istisnalar, borçlunun insanca yaşam hakkını koruma amacıyla kanunda güvence altına alınmıştır.
Haciz Sonrası Süreç
Haciz uygulanan mal, icra dairesi tarafından açık artırma yoluyla satışa çıkarılır. Satıştan elde edilen gelir önce icra masraflarına, ardından alacaklının alacağına mahsup edilir. Artı bakiye kalması hâlinde bu tutar borçluya iade edilir.
Borçlu, haciz işlemine karşı şikâyet yoluna başvurabilir. Usule aykırı uygulanan hacizlere karşı icra mahkemesine şikâyet hakkı mevcuttur. Ayrıca borçlu, alacaklıyla ödeme planı konusunda uzlaşırsa haciz kaldırılabilir.
Maaş Haczi Nasıl Uygulanır?
Maaş haczi, icra dairesinin borçlunun işverenine gönderdiği bir haciz ihbarnamesi ile başlar. İşveren, bu ihbarnameyi aldıktan sonra maaşın haczedilebilir kısmını (dörtte birini) her ay alacaklıya ödemekle yükümlüdür. İşverenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde alacaklı, işveren aleyhine de işlem başlatabilir. Emekli maaşlarında da benzer oranlar uygulanır; emekli maaşının tamamı haczedilemez.
İlgili içerikler: Haciz, İhtiyati haciz ve sözlük ana sayfası.
Sıkça Sorulan Sorular
Maaşın tamamına haciz konulabilir mi?
Hayır. Kanun gereği maaşın yalnızca dörtte biri haczedilebilir; kalan kısım borçlunun geçimi için korunur.
Haciz kaldırılabilir mi?
Evet. Borç ödenir ya da alacaklıyla anlaşma sağlanırsa icra dairesi haczi kaldırır.
Ev eşyaları haczedilebilir mi?
Temel ihtiyaç niteliğindeki ev eşyaları hacze karşı koruma altındadır; lüks eşyalar ise haczedilebilir.