NATO Zirvesi Öncesi Savunma Harcamaları Tartışma Konusu

Savunma Harcamaları Artıyor

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu hafta yapılacak zirvede üye ülkelerin savunma harcamalarını artırma sözlerini yerine getirdiklerini dile getirmeyi planlıyor. Ancak, bu süreçte bazı ülkeler arasında belirgin farklılıklar gözlemleniyor ve bazı bütçeler mevcut limitlerini zorlamaya başladı.

Geçen yılki zirvede, üye ülkeler 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5'ine ulaşmayı kabul etmişti. Bu hedef, Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın 2025 yılı için belirlediği harcama seviyesinin iki katından fazla bir miktara denk geliyor. Bu çerçevede, bazı ülkeler hızlı bir şekilde ilerleme kaydederken, diğerleri zorluklarla karşılaşıyor.

Ülkeler Arasındaki Farklılıklar

Almanya'nın yanı sıra İskandinav ve Doğu Avrupa ülkeleri, savunma harcamalarını artırma konusunda daha esnek bir mali alan bulmuşken, İngiltere, Fransa ve İtalya gibi büyük ekonomiler bu hedefe ulaşmada sıkıntılar yaşıyor. Ekonomik düşünce kuruluşu Bruegel'den Guntram Wolff, bu durumu Reuters'a yaptığı açıklamada dile getirdi.

NATO verilerine göre, Avrupa ülkeleri ve Kanada, 2035 yılına kadar GSYİH'nin yüzde 3,5'ine ulaşmak için geçen yıl 90 milyar dolarlık bir artış sağladı. Rutte, bu artışın nominal olarak 139 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Almanya, borçlanma sınırlarından muafiyet sağlayarak bütçesini 200 milyar euroya çıkarmayı planlıyor.

Türkiye'nin Rolü ve Hedefleri

Türkiye, ev sahipliği yapacağı NATO zirvesi ile Avrupa güvenlik mimarisindeki stratejik konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Zirve kapsamında düzenlenecek Savunma Sanayii Forumu'nda 3 bin 500 şirket, Türkiye'nin askeri teknolojilerini tanıtacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olmadan Avrupa güvenliğinin sağlanamayacağını vurguluyor.

Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ve savunma ihracatını hızlı bir şekilde artırıyor. SIPRI verilerine göre, Türkiye küresel silah pazarında yüzde 1,8 payla 11. sırada yer alıyor. Ancak, bazı müttefik ülkeler, Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle teknoloji paylaşımında temkinli davranıyor. Kadir Has Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mustafa Aydın, ilişkilerin Kiev'e verilen destekle yumuşama sürecine girdiğini belirtiyor.